Wykorzystywanie sztucznej inteligencji - Wydział Biologii

Jakość kształcenia

Rekomendacje dotyczące wykorzystywania narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji (GSI) w procesie kształcenia na Wydziale Biologii UJ

I. Uwagi wstępne

  1. Wykorzystywanie narzędzi opartych na sztucznej inteligencji w dydaktyce UJ reguluje Zarządzenie nr 115 Rektora UJ z dnia 27 listopada 2025 r. (dalej: Zarządzenie nr 115)
  2. Niniejszy dokument ma charakter rekomendacji dla osób prowadzących zajęcia i osób studiujących oraz ma na celu wspieranie praktyki dydaktycznej w zakresie stosowania zasad określonych w Zarządzeniu nr 115.
  3. Celem rekomendacji jest wspieranie odpowiedzialnego, transparentnego i zgodnego z prawem korzystania z narzędzi GSI, z poszanowaniem samodzielności pracy akademickiej, ochrony danych, praw autorskich, własności intelektualnej oraz standardów etycznych.
  4. W celu uporządkowania raportowania oraz ułatwienia opracowania atrybucji proponowana jest aplikacja sieciowa GRONOSTAI, która pozwala na precyzyjne określenie rodzaju wykorzystanych narzędzi GSI oraz zakresu ich zastosowania w danej pracy. Aplikacja może być także traktowana jako katalog możliwych zastosowań GSI, pomocny przy przygotowywaniu odpowiednich zapisów w sylabusach kursów:
    https://019cb2ad-7154-a8cc-c137-418ff6451c44.share.connect.posit.cloud/

II. Rekomendacje dla nauczycieli akademickich

  1. Osoba prowadząca zajęcia powinna oznaczać wykorzystanie narzędzi GSI, o których mowa w zarządzeniu nr 115 w przygotowywanych materiałach dydaktycznych.
  2. Osoba prowadząca zajęcia jest zobowiązana do określenia w sylabusie, w części niewchodzącej w skład programu studiów oraz zakomunikowania uczestnikom na pierwszych zajęciach zasad korzystania z GSI na danym kursie. Zasady te powinny określać, jakie formy użycia GSI są dopuszczalne, jakie są niedopuszczalne oraz jakiego zakresu dokumentacji lub atrybucji oczekuje prowadzący. W przypadku konkretnych zadań prowadzący może doprecyzować zasady korzystania z GSI przy ich ogłaszaniu.
  3. Osoba prowadząca zajęcia nie powinna wymagać od osób kształcących się korzystania z konkretnych narzędzi GSI, chyba że jest to uzasadnione efektami uczenia się, opisane w sylabusie i możliwe do zrealizowania z poszanowaniem dostępności, ochrony danych oraz równego dostępu do narzędzi oraz z poszanowaniem autorskich praw majątkowych do danego narzędzia.
  4. Co do zasady nie zaleca się wskazywania jednego konkretnego narzędzia GSI jako preferowanego. Wyjątkiem mogą być sytuacje uzasadnione merytorycznie, np. gdy dane narzędzie jest elementem zajęć albo pozwala ćwiczyć kompetencje właściwe dla kierunku studiów.

III. Rekomendacje dla osób studiujących

  1. Osoby studiujące są zobowiązane do stosowania się do wytycznych w zakresie dozwolonego wykorzystania GSI wskazanych w sylabusie przedmiotu lub przekazanych bezpośrednio przez prowadzącego. W razie braku szczegółowych ustaleń należy uzgodnić z prowadzącym, czy oraz w jakim zakresie użycie GSI jest dopuszczalne.
  2. Użycie GSI przy przygotowywaniu prac zaliczeniowych, dyplomowych lub innych zadań powinno być wyraźnie oznaczone według zasad określonych w Zarządzeniu nr 115. Rekomenduje się podanie nazwy narzędzia oraz zakresu jego wykorzystania w sposób umożliwiający zweryfikowanie tych faktów. Zaleca się umieszczanie informacji o atrybucji w wydzielonej sekcji na końcu pracy.
  3. Osoba kształcąca korzystając z narzędzi GSI pozostaje odpowiedzialna za treść oddawanej pracy. Należy samodzielnie zweryfikować poprawność merytoryczną, logiczną i językową materiałów przygotowanych z pomocą GSI, w szczególności możliwe błędy, uproszczenia i tzw. halucynacje, czyli informacje niezgodne ze stanem faktycznym.
  4. Osoby studiujące powinny samodzielnie sprawdzać każde źródło literaturowe wskazane przez GSI. Wykorzystanie nieistniejących źródeł może zostać ocenione jako naruszenie rzetelności naukowej.
  5. Nie należy wprowadzać do publicznych narzędzi GSI danych wrażliwych, danych osobowych, niepublikowanych wyników badań naukowych ani innych treści, których autorzy wprost ograniczyli ich wykorzystywanie w narzędziach GSI. W razie wątpliwości należy zrezygnować z użycia narzędzia albo skonsultować sposób postępowania z osobą prowadzącą zajęcia lub promotorem.
  6. Korzystanie z GSI powinno odbywać się z poszanowaniem zasad etyki akademickiej oraz przepisów prawa, w szczególności dotyczących ochrony własności intelektualnej, praw autorskich, licencji i zasad korzystania z cudzych utworów.
  7. Zaleca się zachowanie historii interakcji z narzędziem GSI, np. w formie linku lub pliku tekstowego dokumentującego wykorzystane prompty i odpowiedzi GSI, do czasu uzyskania oceny końcowej, na wypadek konieczności weryfikacji procesu powstawania pracy lub określenia wkładu twórczego autora pracy.

IV. Postępowanie w przypadku wątpliwości lub podejrzenia naruszenia zasad

  1. W przypadku uzasadnionych wątpliwości dotyczących sposobu wykorzystania GSI w pracy osoby studiującej, w szczególności w przypadku braku wymaganej atrybucji lub podejrzenia ukrycia udziału GSI, rekomenduje się w pierwszej kolejności wyjaśnienie sprawy z osobą studiującą oraz umożliwienie jej przedstawienia sposobu przygotowania pracy.
  2. W zależności od charakteru zadania i zasad określonych dla danego kursu, prowadzący może poprosić m.in. o uzupełnienie atrybucji, przedstawienie historii pracy z narzędziem GSI, wyjaśnienie procesu przygotowania pracy albo ponowne przygotowanie zadania w wyznaczonym zakresie i terminie, o ile pozwala na to sylabus i przepisy regulujące proces kształcenia na UJ, w tym Regulamin studiów
  3. Jeżeli okoliczności sprawy mogą wskazywać na naruszenie zasad uczciwości akademickiej, w szczególności zatajenie wykorzystania GSI lub wprowadzenie w błąd co do autorstwa pracy, dalsze postępowanie powinno odbywać się zgodnie z procedurami określonymi w zarządzeniu nr 115 i przepisach odrębnych, do których zarządzenie to odsyła.